Αστικός Κώδικας arts. 1510 + 1513 + 1518 — Γονική μέριμνα + συνεπιμέλεια + επικοινωνία (verbatim, post Ν. 4800/2021)¶

Jurisdiction: Greece · Citation: Αστικός Κώδικας (Civil Code) arts. 1510, 1513, 1518 (as amended by N. 4800/2021) · Authoritative source: et.gr — N. 4800/2021

The γονική μέριμνα + συνεπιμέλεια + επικοινωνία (parental care + shared exercise + communication) framework of the Greek Civil Code after the 2021 reform. Νόμος 4800/2021 ("Reform of family law, parental care and other provisions") substantially rewrote the post-divorce parental-responsibility framework — establishing (i) the welfare-paramountcy formulation at art. 1510, (ii) the συνεπιμέλεια (synepimeleia — shared/joint exercise) default at art. 1513, and (iii) the επικοινωνία (epikoinonia — communication) right at art. 1518.

The provisions parallel: - Italy CC arts. 337-bis to 337-octies (2006 affidamento condiviso reform) - Spain Código Civil arts. 92+154+156 (custodia compartida) - Portugal CC art. 1906 + Lei 61/2008 (responsabilidades parentais) - France CC arts. 372-373 (autorité parentale conjointe)

Greece is doctrinally distinctive among Mediterranean jurisdictions because the 2021 reform expressly codified a one-third minimum communication time presumption for the non-resident parent at art. 1520, and the 2021 reform's preparatory works expressly identified γονική αποξένωση (parental alienation) as a phenomenon engaging the welfare-protective framework.

Verbatim text (current consolidated, post N. 4800/2021)¶

Art. 1510 ΑΚ — Γονική μέριμνα¶

Η μέριμνα για το ανήλικο τέκνο είναι καθήκον και δικαίωμα των γονέων (γονική μέριμνα), οι οποίοι την ασκούν από κοινού και εξίσου. Η γονική μέριμνα περιλαμβάνει την επιμέλεια του προσώπου, τη διοίκηση της περιουσίας και την εκπροσώπηση του τέκνου σε κάθε υπόθεση ή δικαιοπραξία ή δίκη, που αφορούν το πρόσωπο ή την περιουσία του.

Art. 1513 ΑΚ — Διαζύγιο ή ακύρωση του γάμου — διάσταση των συζύγων¶

Στις περιπτώσεις διαζυγίου ή ακύρωσης του γάμου ή διάστασης των συζύγων και εφόσον ζουν αμφότεροι οι γονείς, εξακολουθούν να ασκούν από κοινού και εξίσου τη γονική μέριμνα. Ο γονέας με τον οποίο διαμένει το τέκνο επιχειρεί τις πράξεις που προβλέπονται στο πρώτο εδάφιο του άρθρου 1516, κατόπιν προηγούμενης ενημέρωσης του άλλου γονέα.

Art. 1518 ΑΚ — Επιμέλεια του προσώπου¶

Η επιμέλεια του προσώπου του τέκνου περιλαμβάνει ιδίως την ανατροφή, την επίβλεψη, τη μόρφωση και την εκπαίδευσή του, καθώς και τον προσδιορισμό του τόπου της διαμονής του.

Κατά την ανατροφή του τέκνου οι γονείς το ενισχύουν, χωρίς διάκριση φύλου, να αναπτύσσει υπεύθυνα και με κοινωνική συνείδηση την προσωπικότητά του. Η χρήση κάθε είδους βίας ή άλλου εξευτελιστικού μέσου παιδαγωγικής διαπαιδαγώγησης είναι απαγορευμένη.

Art. 1520 ΑΚ — Δικαίωμα επικοινωνίας¶

Ο γονέας με τον οποίο δεν διαμένει το τέκνο έχει το δικαίωμα και την υποχρέωση της, κατά το δυνατό, ευρύτερης επικοινωνίας με αυτό, στην οποία περιλαμβάνονται τόσο η φυσική παρουσία και επαφή αυτού με το τέκνο, όσο και η διαμονή του τέκνου στην οικία του. Ο γονέας με τον οποίο διαμένει το τέκνο οφείλει να διευκολύνει και να προωθεί την επικοινωνία του τέκνου με τον άλλο γονέα σε καθημερινή βάση. Ο χρόνος επικοινωνίας του τέκνου με φυσική παρουσία με τον γονέα, με τον οποίο δεν διαμένει, τεκμαίρεται στο ένα τρίτο του συνολικού χρόνου, εκτός αν ο γονέας αυτός ζητά μικρότερο χρόνο επικοινωνίας, ή για λόγους που αφορούν στο συμφέρον του τέκνου επιβάλλεται να καθορισθεί μικρότερος ή μεγαλύτερος χρόνος επικοινωνίας.

English working translation¶

Art. 1510 CC — Parental care¶

The care for the minor child is a duty and a right of the parents (parental care), who exercise it jointly and equally (από κοινού και εξίσου). Parental care includes the custody of the person, the administration of the property, and the representation of the child in any matter or transaction or proceeding concerning his/her person or property.

Art. 1513 CC — Divorce, annulment, separation¶

In cases of divorce or annulment of marriage or separation of the spouses, and as long as both parents are alive, they continue to exercise parental care jointly and equally (από κοινού και εξίσου). The parent with whom the child resides undertakes the acts provided for in the first sentence of art. 1516, after prior information of the other parent (κατόπιν προηγούμενης ενημέρωσης του άλλου γονέα).

Art. 1518 CC — Custody of the person¶

The custody of the person of the child includes in particular upbringing, supervision, formation, and education, as well as the determination of the place of residence.

In the upbringing of the child, the parents reinforce the child, without distinction of sex, to develop responsibly and with social conscience his/her personality. The use of any form of violence or other humiliating means of pedagogical formation is prohibited.

Art. 1520 CC — Right of communication¶

The parent with whom the child does not reside has the right and the obligation (έχει το δικαίωμα και την υποχρέωση), as far as possible, of the broadest communication with the child, which includes both physical presence and contact with the child and the residence of the child at his/her home. The parent with whom the child resides has the duty to facilitate and promote (οφείλει να διευκολύνει και να προωθεί) the communication of the child with the other parent on a daily basis. The time of communication of the child by physical presence with the parent with whom the child does not reside is presumed at one-third of the total time (τεκμαίρεται στο ένα τρίτο του συνολικού χρόνου), except where the parent requests less time or, for reasons concerning the interest of the child, a smaller or greater time of communication must be determined.

Why this matters for PA¶

Joint-and-equal exercise default (art. 1510 + 1513). Από κοινού και εξίσου. Parental care is exercised jointly and equally — the structural starting point. Art. 1513 expressly preserves the από κοινού και εξίσου exercise even after divorce/separation, eliminating the previous post-divorce sole-care default. This is the operational συνεπιμέλεια (synepimeleia — shared exercise) framework that the 2021 reform introduced. In PA-pattern cases this means the alienating parent's de facto sole exercise is not the lawful default — joint-and-equal is.
The κατόπιν προηγούμενης ενημέρωσης requirement (art. 1513). Κατόπιν προηγούμενης ενημέρωσης του άλλου γονέα. The day-to-day acts by the resident parent require prior information of the other parent. This is doctrinally distinctive — even routine decisions trigger an information-sharing duty. In PA-pattern cases this provides structural foundation for findings that information-blocking constitutes breach.
The duty-and-right framing (art. 1510 + 1520). Both arts. 1510 and 1520 expressly frame parental care as καθήκον και δικαίωμα (duty and right) and δικαίωμα και υποχρέωση (right and obligation). The duty-and-right framing is the structural Greek parallel to the right-and-obligation framings in Poland, Hungary, Romania, Argentina, Chile. In PA-pattern cases this closes the structural gap where the targeted parent could be passive in the face of alienation.
The prohibition of violence + humiliating means (art. 1518 second paragraph). Η χρήση κάθε είδους βίας ή άλλου εξευτελιστικού μέσου παιδαγωγικής διαπαιδαγώγησης είναι απαγορευμένη. The use of any form of violence or other humiliating means of pedagogical formation is prohibited. The 2021 reform's preparatory works expressly identified parental alienation as engaging this prohibition via the exelifestiko meso (humiliating means) prong — sustained alienating conduct that humiliates the targeted parent in the child's presence engages art. 1518 (2).
The ευρύτερη επικοινωνία standard (art. 1520 first sentence). Κατά το δυνατό, ευρύτερης επικοινωνίας. As far as possible, the broadest communication. The ευρύτερη (broadest) qualifier is doctrinally distinctive — it codifies a maximalist communication standard, not a minimum-acceptable threshold. In PA-pattern cases this provides structural protection for expansive contact arrangements.
The physical-presence + residence framing. Τόσο η φυσική παρουσία και επαφή αυτού με το τέκνο, όσο και η διαμονή του τέκνου στην οικία του. Communication includes both physical presence and contact with the child and the residence of the child at his/her home. This is doctrinally important — it codifies overnight contact as part of επικοινωνία, not as a separate higher-threshold remedy.
The διευκολύνει και προωθεί facilitation duty (art. 1520 second sentence). Ο γονέας με τον οποίο διαμένει το τέκνο οφείλει να διευκολύνει και να προωθεί την επικοινωνία του τέκνου με τον άλλο γονέα σε καθημερινή βάση. The resident parent has the duty to facilitate and to promote (διευκολύνει και να προωθεί) the communication of the child with the other parent on a daily basis. This is the doctrinally strongest Greek anti-alienation provision — codifying a dual duty (facilitate AND promote) on a daily basis. The structural Greek parallel to:
Slovenian DZ art. 143 (2) prizadevati si mora
Croatian OZ art. 117 (2) dužan je omogućiti
Chilean CC art. 229 no obstaculizará
The one-third minimum presumption (art. 1520 third sentence). Ο χρόνος επικοινωνίας του τέκνου με φυσική παρουσία με τον γονέα, με τον οποίο δεν διαμένει, τεκμαίρεται στο ένα τρίτο του συνολικού χρόνου. The time of communication by physical presence is presumed at one-third of the total time. This is one of the most operationally explicit minimum-contact codifications globally — providing a structural rebuttable presumption for at least 33% time-sharing. In PA-pattern cases this provides:
Structural floor for contact arrangements
Rebuttable presumption shifting the evidential burden to whoever seeks less than 33%
The για λόγους που αφορούν στο συμφέρον του τέκνου (for reasons concerning the welfare of the child) exception means PA-pattern findings against the targeted parent must be evidenced, not assumed
The bidirectional rebuttability. The μικρότερος ή μεγαλύτερος (smaller or greater) phrasing means the one-third presumption is rebuttable in both directions. In PA-pattern cases where sustained alienating conduct is established, the court can order greater than one-third contact for the targeted parent — including residence reallocation.
The 2021 reform's PA-recognition in preparatory works. Although the term γονική αποξένωση (parental alienation) does not appear in the statutory text, the 2021 reform's Αιτιολογική Έκθεση (Explanatory Report) expressly identified PA as a phenomenon engaging the welfare-protective framework. The Αρειος Πάγος (Supreme Court) has subsequently applied this preparatory-works recognition.

Procedural application¶

The competent court is the Μονομελές Πρωτοδικείο (Single-Member First Instance Court) — family division
Κοινωνική Έρευνα (social investigation) provides welfare assessment under art. 1532
The child is heard under art. 1511 CC — capacity-based standard
Διαμεσολάβηση (mediation) is structurally available under Ν. 4640/2019 and is encouraged pre-litigation
Appellate review to the Εφετείο (Court of Appeal) + cassation to the Αρειος Πάγος (Supreme Court)

Use in alienating-conduct cases¶

The Αρειος Πάγος has applied the συμφέρον του τέκνου (welfare) + συνεπιμέλεια + επικοινωνία framework in PA-pattern cases — see Α.Π. 1148/2022 and following authorities
The one-third presumption under art. 1520 has reshaped operational practice — many courts now order shared residence rather than restrictive contact arrangements
Where alienating conduct is established, Greek courts can:
First-tier: order διαμεσολάβηση (mediation) under Ν. 4640/2019
Second-tier: fix επικοινωνία arrangements above the one-third presumption
Third-tier: shift επιμέλεια (custody) under art. 1532 — including residence reallocation
Apex-tier: αφαίρεση γονικής μέριμνας (removal of parental care) under arts. 1532-1537
The art. 1520 διευκολύνει και προωθεί duty provides express anchor for treating contact-obstruction as breach. The 2021 reform also introduced enforcement mechanisms including χρηματικές ποινές (monetary penalties) for non-compliance with contact orders